Zmiana klasy podatkowej małżonków a termin 30 listopada w Niemczech

Tak, małżonkowie w Niemczech mogą zmienić klasę podatkową tak, aby zmiana objęła jeszcze grudzień, ale tylko wtedy, gdy wniosek wpłynie do urzędu najpóźniej 30 listopada danego roku. Jeżeli wniosek zostanie złożony po tej dacie, zmiana zaczyna działać od początku miesiąca następującego po miesiącu złożenia. W praktyce wniosek grudniowy oznacza więc zwykle skutek od 1 stycznia następnego roku.

Najważniejsze jest to, że sama zmiana zarobków jednego z małżonków nie zmienia klasy podatkowej automatycznie. Para musi złożyć wniosek o zmianę. Inaczej przy potrącaniu podatku od wynagrodzenia nadal będzie stosowana dotychczasowa klasa podatkowa.

Wyjątek dotyczy zawarcia małżeństwa. W takim przypadku zmiana klasy podatkowej może obowiązywać od miesiąca ślubu, nawet jeśli administracyjne czynności następują później.

Problem: nowe zarobki, stara klasa podatkowa

Typowa sytuacja wygląda tak: małżonkowie mieszkają i pracują w Niemczech, a w trakcie roku jedno z nich zaczyna zarabiać więcej. Dotychczasowy układ klas podatkowych przestaje pasować do ich sytuacji. Para odkłada jednak formalności, bo zakłada, że skoro dochody już się zmieniły, urząd albo pracodawca sam uwzględni nowy układ.

Tak to nie działa. Przy zwykłej zmianie klasy podatkowej w trakcie roku potrzebny jest wniosek. Dla grudnia graniczną datą jest 30 listopada. Jeżeli małżonkowie chcą, aby nowa klasa została uwzględniona jeszcze przy grudniowym potrąceniu podatku od wynagrodzenia, wniosek musi trafić do właściwego urzędu skarbowego najpóźniej tego dnia.

Nie wystarczy więc, że para już wcześniej wiedziała o zmianie dochodów. Nie wystarczy też samo przekonanie, że nowy układ powinien obowiązywać od momentu podwyżki albo zmiany pracy. Dla skutku w grudniu liczy się termin złożenia wniosku.

Dlaczego 30 listopada jest decydujący

Zasada wynika z § 39 niemieckiej ustawy o podatku dochodowym. Przepis rozróżnia dwie sytuacje. Po pierwsze: jeżeli zmiana ma objąć także grudzień, wniosek musi zostać złożony najpóźniej 30 listopada. Po drugie: jeżeli wniosek zostanie złożony później, zmiana jest skuteczna od początku miesiąca następującego po miesiącu złożenia.

Przykład: małżonkowie składają wniosek 29 albo 30 listopada. Wtedy zmiana może objąć jeszcze grudzień tego samego roku. Jeżeli jednak wniosek wpłynie dopiero w grudniu, grudzień nie będzie już objęty zmianą. Skutek pojawi się od początku kolejnego miesiąca, czyli zwykle od 1 stycznia następnego roku.

To nie jest zmiana z mocą wsteczną. Przy zwykłej zmianie klasy podatkowej nie należy zakładać, że urząd cofnie skutek tylko dlatego, że małżonkowie wcześniej zaczęli inaczej zarabiać. Termin 30 listopada jest właśnie po to, aby rozstrzygnąć, czy zmiana ma objąć jeszcze ostatni miesiąc roku.

Co sprawdzić przed rozmową z urzędem

Najpierw trzeba ustalić datę wpływu wniosku do urzędu. To najważniejszy punkt. Jeżeli dokument został przygotowany wcześniej, ale trafił do urzędu dopiero po 30 listopada, dla grudnia może być za późno. Przy złożeniu elektronicznym warto sprawdzić potwierdzenie wysłania albo wpływu wniosku w systemie używanym do kontaktu z administracją.

Druga sprawa to ustalenie, czy chodzi o zwykłą zmianę klasy podatkowej w trakcie roku, czy o zmianę po zawarciu małżeństwa. To rozróżnienie jest ważne, bo przy ślubie działa wyjątek: zmiana może zostać przypisana od miesiąca ślubu. Przy zwykłej zmianie wynikającej ze zmiany zarobków obowiązuje reguła terminu i miesiąca następującego po złożeniu wniosku.

Trzeci krok to sprawdzenie, od którego miesiąca urząd zapisał zmianę. Jeżeli wniosek był po 30 listopada, nie należy oczekiwać, że grudniowe potrącenia zostaną objęte nową klasą podatkową. Wniosek nie jest przez to bez znaczenia. Po prostu jego skutek przesuwa się na kolejny miesiąc zgodnie z zasadą ustawową.

Co to oznacza dla grudniowego wynagrodzenia

Klasa podatkowa wpływa na bieżące potrącenie podatku od wynagrodzenia. Jeżeli małżonkowie spóźnią się z wnioskiem i złożą go dopiero po 30 listopada, grudniowe potrącenie może nadal zostać wykonane według dotychczasowej klasy. Oznacza to, że grudniowa kwota netto może nie odzwierciedlać zmiany, której para oczekiwała po zmianie klasy podatkowej.

Warto oddzielić tu dwie rzeczy. Zmiana klasy podatkowej dotyczy bieżącego poboru podatku od pensji. Natomiast termin złożenia wniosku rozstrzyga, od kiedy nowa klasa ma być stosowana przez administrację i w rozliczeniu wynagrodzenia. Jeżeli termin 30 listopada minął, zwykła zmiana klasy podatkowej nie obejmie grudnia tylko dlatego, że para chciała uzyskać szybszy efekt.

Najprostsza zasada jest więc taka: jeżeli małżonkowie chcą mieć wpływ na grudzień, nie powinni czekać do grudnia. Wniosek musi znaleźć się w urzędzie najpóźniej 30 listopada. Po tej dacie trzeba liczyć się z wejściem zmiany od początku kolejnego miesiąca.

Źródła

• § 39 EStG — zasady zmiany klasy podatkowej i termin 30 listopada
• Bundesportal — informacje o zmianie klasy podatkowej przy małżeństwie
• Finanzamt Baden-Württemberg — terminy przy wyborze klasy podatkowej

Więcej praktycznych wyjaśnień dotyczących formalności i podatków w Niemczech znajdziesz w Czytelni BEZPIECZNI.DE.