← Wróć do Czytelni

Czy dochód z Polski może wykluczyć Elterngeld w Niemczech?

Dochody z Polski i Niemiec mogą wykluczyć prawo do niemieckiego Elterngeld, ale nie dlatego, że sam fakt zarabiania w Polsce automatycznie blokuje świadczenie. Dla dzieci urodzonych od 1 kwietnia 2025 r. kluczowy jest próg 175 000 EUR dochodu podlegającego opodatkowaniu w Niemczech w ostatnim zakończonym roku podatkowym przed narodzinami dziecka. Dochód z Polski wlicza się do tego progu tylko wtedy, gdy jest opodatkowany w Niemczech.

Jaki próg obowiązuje przy dzieciach urodzonych od 1 kwietnia 2025 r.

W niemieckim systemie Elterngeld prawo do świadczenia zależy między innymi od wysokości dochodu. Dla urodzeń od 1 kwietnia 2025 r. wskazany próg wynosi 175 000 EUR. Jeżeli suma dochodów podlegających opodatkowaniu w Niemczech przekroczy ten próg, Elterngeld nie przysługuje.

Ważne są trzy elementy tej reguły. Po pierwsze, chodzi o dochód podlegający opodatkowaniu w Niemczech, a nie o każde pieniądze otrzymane w dowolnym kraju. Po drugie, ocenia się ostatni zakończony rok podatkowy przed narodzinami dziecka. Po trzecie, do progu porównuje się sumę takich dochodów, więc dochód niemiecki i ewentualny dochód z Polski trzeba rozpatrywać razem, ale tylko w zakresie, w jakim podlegają niemieckiemu opodatkowaniu.

Dlaczego sam dochód z Polski nie przesądza sprawy

Osoba, która pracowała lub prowadziła działalność w Polsce, może zakładać, że każdy polski dochód z automatu podwyższa niemiecki limit. To zbyt duże uproszczenie. Z przekazanych zasad wynika, że dochód zagraniczny jest istotny dla progu wtedy, gdy podlega opodatkowaniu w Niemczech.

Jeżeli dochód z Polski jest opodatkowany w Niemczech, wchodzi do sumy porównywanej z limitem 175 000 EUR. Jeżeli nie jest opodatkowany w Niemczech, na przykład jest zwolniony na podstawie zasad dotyczących unikania podwójnego opodatkowania, nie wlicza się do tego progu. Nie oznacza to jednak, że taki dochód jest zawsze całkowicie obojętny w całej sprawie. Może mieć znaczenie dla wysokości świadczenia albo prowadzić do minimalnej stawki, zależnie od sytuacji opisanej we wniosku.

Trzy typowe warianty

Pierwszy wariant to dochód z Niemiec i dochód z Polski, przy czym dochód z Polski jest opodatkowany w Niemczech. Wtedy oba elementy mogą tworzyć sumę dochodów podlegających opodatkowaniu w Niemczech. Jeżeli ta suma przekroczy 175 000 EUR w ostatnim zakończonym roku podatkowym przed narodzinami dziecka, prawo do Elterngeld jest wyłączone.

Drugi wariant to dochód z Polski, który nie podlega opodatkowaniu w Niemczech. W takim przypadku sam ten dochód nie powinien być doliczany do progu 175 000 EUR. Nadal trzeba jednak udokumentować swoją sytuację, bo organ rozpatrujący wniosek może potrzebować informacji o dochodach i ich podatkowym traktowaniu.

Trzeci wariant to dochód tylko z Niemiec. Wtedy nie ma problemu wliczania dochodu z Polski do progu, ale nadal trzeba sprawdzić niemiecki dochód podlegający opodatkowaniu za właściwy rok podatkowy przed narodzinami dziecka.

Jaki okres jest oceniany

Próg 175 000 EUR odnosi się do ostatniego zakończonego roku podatkowego przed narodzinami dziecka. Nie chodzi więc o dowolne dwanaście miesięcy wybrane przez rodzica ani o sam miesiąc narodzin. Jeżeli dziecko ma urodzić się albo urodziło się po 1 kwietnia 2025 r., trzeba ustalić zakończony rok podatkowy poprzedzający narodziny i sprawdzić dochody za ten okres.

To rozróżnienie ma znaczenie szczególnie wtedy, gdy ktoś zmieniał kraj pracy, przeprowadzał się, rozliczał część dochodu w Polsce albo dopiero otrzymał decyzję podatkową. Sam rachunek kwot nie wystarczy, jeżeli wcześniej nie wiadomo, które dochody są opodatkowane w Niemczech.

Jakie dokumenty mogą być potrzebne

W praktyce warto zebrać niemiecką decyzję podatkową oraz dokumenty pokazujące dochody z Polski. Takie dokumenty pomagają ustalić wysokość dochodu i jego podatkowe traktowanie. Nie oznacza to jednak, że sam dokument automatycznie przesądza o prawie do Elterngeld. Trzeba jeszcze sprawdzić, czy dany dochód z Polski rzeczywiście podlegał opodatkowaniu w Niemczech.

Przy dochodach z dwóch krajów najważniejsze jest więc nie tylko „ile wyniosły dochody”, ale także „gdzie były opodatkowane” i „czy wchodzą do niemieckiej podstawy porównywanej z limitem”.

Czego nie zakładać przy dochodach z Polski

Nie należy zakładać, że każdy dochód z Polski automatycznie odbiera prawo do Elterngeld. Nie należy też zakładać odwrotnie, że skoro pieniądze pochodziły z Polski, to Niemcy w ogóle ich nie uwzględnią. Decyduje podatkowy status dochodu w Niemczech.

Nie warto również mieszać progu dochodowego z samą wysokością świadczenia. To są powiązane, ale różne kwestie. Przekroczenie progu 175 000 EUR może wyłączyć prawo do Elterngeld. Dochód niewliczany do tego progu może natomiast nadal mieć znaczenie przy ustalaniu wysokości świadczenia albo minimalnej stawki, zależnie od całości sprawy.

Pierwszy rozsądny krok

Pierwszy krok to sprawdzenie, czy dochód z Polski był opodatkowany w Niemczech. Dopiero potem ma sens liczenie sumy dochodów do progu 175 000 EUR. W praktyce oznacza to zebranie niemieckiej decyzji podatkowej, dokumentów z Polski i ustalenie, które dochody wchodzą do niemieckiego opodatkowania za ostatni zakończony rok podatkowy przed narodzinami dziecka.

Jeżeli status podatkowy dochodu z Polski nie jest jasny, właściwym kierunkiem jest wyjaśnienie go w niemieckim urzędzie podatkowym albo u doradcy podatkowego. Dopiero po tym można bezpiecznie ocenić, czy dochody z Polski i Niemiec mogą wykluczyć Elterngeld przez przekroczenie progu.

Źródła