← Wróć do Czytelni

Czy niemiecka emerytura zacznie się sama, jeśli masz emeryturę z ZUS?

Nie. Jeśli pobierasz już emeryturę z ZUS, niemiecka emerytura z DRV nie zacznie się sama po osiągnięciu niemieckiego wieku emerytalnego. Deutsche Rentenversicherung wypłaca emeryturę ustawową tylko po złożeniu formalnego wniosku. Dotyczy to także osoby, która ma okresy ubezpieczenia w Polsce i w Niemczech.

To ważne, bo samo osiągnięcie wieku emerytalnego w Niemczech nie wystarcza do rozpoczęcia wypłaty. Trzeba jeszcze spełnić warunki do niemieckiej emerytury, w tym warunek okresów składkowych, oraz zainicjować procedurę w DRV.

Dlaczego ZUS nie uruchamia automatycznie wypłaty z DRV?

Polska emerytura i niemiecka emerytura to dwa odrębne świadczenia. Pobieranie emerytury z ZUS nie oznacza, że niemiecka instytucja automatycznie zacznie wypłacać własne świadczenie. Według informacji DRV wszystkie emerytury z niemieckiego ustawowego ubezpieczenia emerytalnego są przyznawane tylko na wniosek.

Nie zmienia tego fakt, że ktoś pracował w obu krajach. Polsko-niemiecka koordynacja okresów ubezpieczenia może mieć znaczenie przy ustalaniu prawa do świadczenia, ale nie zastępuje wniosku. Oficjalne materiały DRV dotyczące umowy DPRA 1975 wskazują, że nie przewiduje ona automatycznej dalszej wypłaty lub przejęcia wypłaty świadczenia przez DRV.

Co musi się wydarzyć, żeby DRV zaczęło wypłatę?

W przypadku standardowej niemieckiej emerytury ustawowej znaczenie mają trzy elementy. Po pierwsze, trzeba osiągnąć niemiecki wiek emerytalny, czyli Regelaltersgrenze. Ten wiek zależy od roku urodzenia, dlatego trzeba go sprawdzić indywidualnie.

Po drugie, trzeba spełnić warunek minimalnego okresu ubezpieczenia w niemieckim systemie. Przy osobach, które pracowały także w Polsce, przy ustalaniu prawa do świadczenia mogą być brane pod uwagę okresy z Polski, jeżeli dotyczy to danej sytuacji.

Po trzecie, trzeba złożyć formalny wniosek o emeryturę do DRV. Może to zrobić osoba zainteresowana albo jej pełnomocnik. Bez tego kroku wypłata z DRV nie rozpocznie się tylko dlatego, że ktoś ma już decyzję lub wypłatę z ZUS.

Kiedy złożyć wniosek do DRV?

DRV zaleca złożenie wniosku około trzy miesiące przed planowanym początkiem emerytury. To praktyczny termin, który ma dać instytucji czas na rozpatrzenie sprawy i ustalenie prawa do świadczenia.

Jeżeli wniosek zostanie złożony później, skutkiem może być rozpoczęcie wypłaty dopiero od miesiąca złożenia wniosku, a nie od samego osiągnięcia wieku emerytalnego. To najważniejsza konsekwencja zwlekania z formalnym wnioskiem.

Przykład: polska emerytura już jest, ale niemiecki wniosek nadal potrzebny

Osoba pobiera emeryturę z ZUS i osiąga niemiecki wiek emerytalny w 2027 r. Jeśli złoży wniosek do DRV w maju 2027 r., wypłata emerytury DRV rozpocznie się od czerwca 2027 r. Jeśli ta sama osoba złoży wniosek dopiero w sierpniu 2027 r., wypłata zacznie się od sierpnia 2027 r.

Ten przykład pokazuje praktyczny sens zasady: prawo do niemieckiej emerytury i rozpoczęcie wypłaty nie działają automatycznie. Potrzebny jest wniosek, a data jego złożenia może mieć wpływ na początek wypłaty.

Czy wniosek można złożyć przez polską instytucję?

Przy osobach z okresami ubezpieczenia w obu krajach wniosek złożony w jednym państwie może być przekazany do drugiego. Nie oznacza to jednak automatycznej wypłaty bez działania ze strony osoby zainteresowanej. Nadal punktem wyjścia jest aktywność osoby, która chce uzyskać świadczenie.

W praktyce trzeba więc upewnić się, czy niemiecka procedura została rzeczywiście uruchomiona i czy DRV ma dane potrzebne do rozpatrzenia sprawy. Sam fakt pobierania świadczenia z ZUS nie zastępuje wniosku o niemiecką emeryturę.

Jakie dokumenty warto przygotować?

Do sprawy emerytalnej warto przygotować dokumenty potwierdzające tożsamość, niemiecki numer ubezpieczenia, dane bankowe oraz dokumenty dotyczące okresów składkowych w Polsce i w Niemczech. Zakres dokumentów może zależeć od historii zatrudnienia i wcześniejszej korespondencji z instytucjami.

Jeżeli nie masz pewności, czy DRV zna wszystkie Twoje okresy ubezpieczenia, warto sprawdzić to przed złożeniem wniosku albo skorzystać z informacji udzielanych przez DRV. Ważne jest jednak, aby nie czekać z samym wnioskiem tylko dlatego, że emerytura z ZUS już jest wypłacana.

Co z wcześniejszą emeryturą DRV?

Także przy wcześniejszej emeryturze z DRV zasada pozostaje taka sama: potrzebny jest wniosek. Materiały DRV wskazują, że emerytury z niemieckiego ustawowego ubezpieczenia są przyznawane na wniosek, a nie uruchamiane automatycznie.

Nie należy więc zakładać, że wcześniejszy kontakt z ZUS, wcześniejsza polska decyzja emerytalna albo osiągnięcie określonego wieku załatwią niemiecką część sprawy. Jeżeli chcesz otrzymywać świadczenie z DRV, procedurę trzeba formalnie rozpocząć.

Najważniejszy wniosek

Jeśli masz emeryturę z ZUS i zbliżasz się do niemieckiego wieku emerytalnego, sprawdź swój niemiecki wiek emerytalny, okresy ubezpieczenia i przygotuj wniosek do DRV. Najbezpieczniej zrobić to około trzy miesiące przed planowanym początkiem wypłaty.

Największy błąd to czekanie, aż niemiecka emerytura „sama się włączy”. Według zasad DRV tak to nie działa: brak wniosku oznacza brak rozpoczęcia wypłaty z niemieckiego systemu, niezależnie od tego, że emerytura z ZUS jest już wypłacana.

Źródła